Oogcontact in het wachthokje

Over Nomaden van Sam Scheuermann

In de oude kapel van het Militair Hospitaal, met afgebladderde muren, verweerde Mariabeelden en liefdesbetuigingen in graffiti, staat een grote glazen kubus. Op een bankje midden in de kubus liggen zeven jonge mensen in elkaar verstrengeld. Ze houden elkaar stevig vast, lijken houvast te vinden bij elkaar. Het is het beginbeeld van de afstudeervoorstelling Nomaden van Sam Scheuermann. De kubus doet denken aan de wachtruimtes in bus- en treinstations: een ruimte waar de mensen dagelijks passeren, maar nooit blijven.

Haast onmerkbaar een voorzichtige vingerbeweging. De kluwen beweegt zich: de zeven buitelen, kruipen en glijden over elkaar heen. Uiteindelijk valt de kluwen uit elkaar. Er wordt tijd genomen, zo springen ook de details in het oog: het frunniken aan iemands haren of het optrekken van een sok. Maar waar kijken we naar? De installatieperformance geeft veel ruimte voor associatie: soms lijken we te kijken naar een natuurdocumentaire, dan weer naar een bushokje, rokershok of een bordeel.

Af en toe wordt er een brutale blik geworpen naar het publiek, dat zich buiten de kubus bevindt. Een enkele keer wordt de deur zelfs open gedaan, maar niemand stapt naar binnen. Alsof de ruimte buiten de kubus de openbare en binnen de kubus de private ruimte is: een ruimte die niet zomaar betreden wordt. Plots loopt één van de performers naar buiten, mengt zich in het publiek en kijkt van buiten naar de kubus. Dan volgen ook de anderen. Wat maakt dat zij performers zijn en wij niet? In hoeverre heeft de plek waar je je begeeft invloed op je identiteit? Of de rol die je vervult?

Er vindt een ontwrichting plaats: een computer, een radio, een boormachine, een magazine worden in de kubus naar binnen gedragen. De kubus is plots een treinstation, waar er wordt gewerkt, waar mensen wachten, bellen, muziek luisteren en lezen. We kijken naar hen. We vliegen er zelfs massaal op af, als een performer zichtbaar een mail schrijft. We willen weten wat ze zeggen, wat ze schrijven en waar ze naar kijken.

Na de voorstelling valt het contrast op: als we aan de tramhalte van Duin & Zee staan, en iedereen in zijn eigen wereld lijkt te zijn teruggetrokken: naar muziek luistert, telefoneert, een sigaretje rookt en daarbij elkaars blik ontwijkt.

VANDAAG NOG TE ZIEN OM 21U IN KAPEL MILITAIR HOSPITAAL

Tekst: Xandry van den Besselaar
Foto: Radovan Dranga